O Instytucie

Studenci podczas zajęć
Studenci podczas zajęć

Instytut Neofilologii i Lingwistyki Stosowanej (INiLS) sięga korzeniami roku 1969, kiedy to w początkach istnienia WSN w Bydgoszczy działał Zakład Filologii Rosyjskiej. Kierowali nim kolejno: dr Jerzy Konieczny, dr Michał Sidorenko, mgr Władysław Nowacki, dr Stefan Grzybowski, doc. dr hab. Jan Wawrzyńczyk, dr Halina Bartwicka, dr Urszula Wójcicka, doc. dr hab. Adam Bezwiński, dr Michalina Mirek, dr hab. Urszula Wójcicka, prof. WSP, dr hab. Jolanta Mędelska, prof. WSP. W latach 1992-1995 na bazie ZFR utworzono Katedrę Neofilologii, którą kierowała dr hab. Urszula Wójcicka, prof. WSP, w roku 1995 – pod tymże kierownictwem – Instytut Filologii Rosyjskiej i Angielskiej. W lutym 1998 r., po odłączeniu się Katedry Filologii Angielskiej i Językoznawstwa Ogólnego, kierowanej przez dra hab. Zenona Grabarczyka, prof. WSP, powołano Instytut Filologii Rosyjskiej i Lingwistyki Stosowanej. Dyrektorem została dr hab. Urszula Wójcicka, prof. WSP. W lutym 2002 r. Zarządzeniem Rektora Akademii Bydgoskiej nr 32/2001/2002 powołano Instytut Neofilologii i Lingwistyki Stosowanej (INiLS). W jedną jednostkę dydaktyczno-naukową połączono Instytut Filologii Rosyjskiej i Lingwistyki Stosowanej, Katedrę Anglistyki i Językoznawstwa Ogólnego oraz Katedrę Filologii Germańskiej. Funkcję dyrektora powierzono dr hab. Urszuli Wójcickiej, prof. AB. Pełniła ją do końca września 2002 r. Od października 2002 r. do końca stycznia 2005 r. stanowisko dyrektora zajmowała prof. dr hab. Jolanta Mędelska. W lutym 2005 r. dyrektorem INiLS została prof. dr hab. Joanna Mianowska, w marcu 2006 r. – ponownie prof. zw. dr hab. Jolanta Mędelska, która kieruje INiLS do dziś.

Językoznawstwo. Językoznawcy Instytutowi zajmują się leksykologią i leksykografią dwujęzyczną (polsko-rosyjską i rosyjsko-polską, polsko-arabską i arabsko-polską, polsko-niemiecką i niemiecko-polską) oraz leksykografią jednojęzyczną (języka sokotryjskiego) i substandardową leksyką rosyjską w aspekcie leksykograficznym, a także konfrontacją przekładową (rosyjsko-polską i polsko-rosyjską, rosyjsko-niemiecką i niemiecko-rosyjską, polsko-niemiecką i niemiecko-rosyjską, polsko-angielską i angielsko-polską). Badają w szczególności słownictwo specjalistyczne (terminologię prawniczej, motoryzacyjnej) w ujęciu konfrontatywnym. W polu zainteresowań znajduje się też teoria przekładu, ze szczególnym uwzględnieniem przekładu dla dzieci w kontekście globalizacji i historii tłumaczenia literatury dziecięcej w Polsce oraz tłumaczenia w kontekście ideologii i manipulacji, a także relacje przekładowe w zakresie słownictwa nacechowanego stylistycznie, sposoby tłumaczenia jednostek „nieprzekładalnych”, np. wyrazów okazjonalnych, kalamburów itp., osobliwości przekładu tekstów literackich.

Językoznawców interesuje również zagadnienie wpływów językowych na pograniczu polsko-ukraińskim, polsko-białoruskim i polsko-litewskim (głównie polszczyzna północnokresowa, w mniejszym zakresie – południowokresowa), gwary ukraińskie i polskie na pograniczu polsko-ukraińskim, wykorzystanie elementów gwarowych w języku rosyjskiej literatury pięknej oraz radzieckie wersje języków narodowych w latach 20. i 30. XX w. (tzw. wczesna polszczyzna radziecka, niemczyzna radziecka).

Ponadto realizuje się badania związane z językoznawstwem kognitywnym, analizą form komunikacji specyficznych dla miast (dyskurs wielkomiejski) i komunikacją interkulturową, Ważne miejsce zajmuje też filozofia języka, socjolingwistyka, psycholingwistyka, teoria zmian językowych oraz kwestia statusu języka angielskiego jako języka globalnego i języka ekologii. Zagadnienie globalizacji bada się także w odniesieniu do języka rosyjskiego i polskiego. Kolejny obszar badań dotyczy tendencji rozwojowych w zakresie słownictwa, jego nowych warstw, semantyki i funkcji wyrażeń ekspresywnych (m. in. jednostek emotywnych, wykrzykników).

Problematyka badawcza skupia się również wokół zagadnień nazw własnych. Bada się historię onimów, rozwój modeli nazewniczych, wpływy językowe we współczesnej rosyjskiej i polskiej ergonomii oraz nazewnictwo kolejowe (polskie, rosyjskie i czeskie).
Zainteresowania badawcze koncentrują się też na wybranych problemach pisowni rosyjskiej. Prowadzone się również badania dotyczące efektywności nauczania języka obcego, wykorzystywania nowoczesnych metod w dydaktyce języków obcych.

Literaturoznawstwo. Literaturoznawcy INiLS, zajmują się literaturą brytyjską, kanadyjską, amerykańską, rosyjską, niemiecką i arabską. Badają brytyjską literaturę dziecięca, podróżniczą, literaturę kobiecą oraz science fiction jako konwencję literacką oraz jako gatunek literacki, a także współczesny dramat brytyjski. W obrębie ich zainteresowań badawczych mieści się też strukturalizm, poststrukturalizm, kulturowa teoria literatury, ekokrytyka oraz poetyka kognitywna. Podejmuje się badania poetologiczne dotyczące problematyki wewnętrznej dzieła literackiego, jego struktury, języka poetyckiego (artystycznego), procesu jego wtórnej, nadbudowanej nad językiem naturalnym semantyzacji. Badania z pogranicza poetologii i rosjoznawstwa dotyczą głównie analizy tekstów literackich w ujęciu komparatystycznym, z uwzględnieniem szerokiego spektrum kulturowego. W INiLS prowadzi się też studia nad piśmiennictwem dawnej Rusi i tradycją staroruską w nowożytnej literaturze rosyjskiej (tradycja pogańska i chrześcijańska w kulturze rosyjskiej) oraz nad folklorem rosyjskim (wątki mitologiczne, mitopoetyka, folklor współczesny jako kontynuacja i modyfikacja folkloru tradycyjnego, zjawiska okołofolklorowe, nowe gatunki folkloru). Prowadzone są równieżż badania emigrantologiczne (literatura trzech fal uchodźstwa).

Kulturoznawstwo. Tematyka kulturoznawcza obejmuje zagadnienia dotyczące pogranicza ludologii i pedagogiki, szczególnie praktycznego zastosowania gier symulacyjnych oraz rekonstrukcji historycznych, a także zagadnienia filmoznawstwa, związków kulturowych polsko-brytyjskich, w tym XIX-wiecznych, kultury przedmieścia w USA oraz problematykę feministyczną. Bada się także brytyjską opinię publiczną w sprawie Polski w XIX w., publicystykę brytyjską wobec sprawy polskiej oraz polskie działania propagandowe w XIX-wiecznej Wielkiej Brytanii. W ramach badań nad kulturą rosyjską na wygnaniu podejmowane są próby odczytania spuścizny literackiej twórców emigracyjnych (m.in. Borysa Zajcewa, Wadima Sidura, Aleksandra Minczina, Diny Rubiny) przez kontekst zjawisk kulturowych. Badania rosjoznawcze skupiają się zasadniczo na kategorii europejskości w publicystyce historiozoficznej (m. in. Iwana Kirejewskiego, Mikołaja Karamzina, Piotra Czaadajewa, Aleksandra Sołżenicyna). Zgłębia się również kulturę świata arabskiego, w tym głównie islamu, a także zagadnienia dotyczące tożsamości mniejszościowych grup chrześcijańskich we współczesnym piśmiennictwie arabskim.

W instytucie pracują 72 osoby, w tym 2 profesorów, 11 profesorów nadzwyczajnych, 37 doktorów i 22 magistrów.

W ramach  Instytutu działają:

  • 2 katedry: Katedra Badań nad Bałtycko-Słowiańskimi Kontaktami Językowymi, Katedra Filologii Angielskiej,
  • 4 zakłady naukowe: Zakład Lingwistyki Stosowanej, Zakład Onomastyki i Historii Języka Rosyjskiego; Zakład Języka i Kultury Arabskiej, Zakład Literatury i Kultury Rosyjskiej
  • 2 pracownie naukowe: Pracownia Języka i Kultury Chińskiej (w ramach Zakładu Lingwistyki Stosowanej), Pracownia Literatury Wizualnej (w ramach Katedry Filologii Angielskiej).
  • Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych.

 

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego
Instytut Neofilologii i Lingwistyki Stosowanej
ul. Grabowa 2, 85-601 Bydgoszcz
tel. 52 341 17 97 / 52 341 14 02, wew. 42